Rehabilitacja domowa po operacji ortopedycznej – skuteczne techniki i niezbędny sprzęt
Operacja ortopedyczna zarówno kolana, biodra, jak i barku jest dopiero pierwszym etapem leczenia. O tym, czy pacjent wróci do samodzielnego chodzenia, prowadzenia samochodu i pracy, w ogromnej mierze przesądza prawidłowo prowadzona rehabilitacja – w tym jej część realizowana w domu. Dobrze dobrany sprzęt i realistyczny plan ćwiczeń potrafią skrócić czas dochodzenia do sprawności, ograniczyć ból, a także zmniejszyć ryzyko powikłań takich jak przykurcze czy zakrzepica. W tym artykule pokazujemy praktyczne harmonogramy ćwiczeń, omawiamy zastosowanie konkretnych urządzeń, które oferuje wypożyczalnia sprzętu medycznego w Warszawie RENT-MED ACTIVE, porównujemy ceny i korzyści wynajmu oraz zakupu, a także wyjaśniamy, jaką pomoc można uzyskać z NFZ.
Z jakich etapów składa się rehabilitacja pooperacyjna?
Rehabilitacja pooperacyjna, niezależnie od tego, jakiej części ciała dotyczy, zwykle składa się z kilku etapów. We wczesnej fazie prowadzone działania mają na celu ochronę operowanego obszaru, zmniejszenie bólu i obrzęku oraz zapobieganie powikłaniom. Na tym etapie pacjent jest pionizowany oraz uczy się, w jaki sposób może bezpiecznie się poruszać. W kolejnej fazie pacjent skupia się już na odbudowie zakresu ruchu i siły mięśniowej – powoli zwiększa się ruchomość stawu oraz wprowadzane są ćwiczenia czynne. Ostatni etap to faza zaawansowana, ukierunkowana na przywrócenie pełnej sprawności – powrót do wykonywania codziennych czynności, pracy, a u części pacjentów także aktywności sportowej. Warto dodać, że w praktyce granice między tymi etapami są płynne, a tempo przechodzenia z jednego do kolejnego zawsze powinno być indywidualnie dostosowane do stanu pacjenta i zaleceń zespołu medycznego. Jak wygląda cały proces w przypadku rehabilitacji kolana, biodra oraz barku?
Kolano – jak wygląda powrót do pełnej aktywności?
Osoby, które mają za sobą operację endoprotezy kolana, rekonstrukcję ACL, szycie łąkotki lub artroskopię, muszą przygotować się na to, że rehabilitacja może potrwać nawet 20 tygodni, a w jej trakcie konieczny może być wynajem sprzętu rehabilitacyjnego. Jak wygląda to w praktyce?
- Faza wczesna (do 2 tygodni) – koncentruje się na zmniejszeniu bólu i obrzęku, ochronie świeżo operowanych tkanek oraz zapobieganiu powikłaniom zakrzepowo-zatorowym. Pacjent uczy się bezpiecznego wstawania, siadania i ma za sobą pierwszą pionizację, często z wykorzystaniem balkonika lub kul, tak aby nie przeciążać stawu. W tym czasie wprowadza się ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego uda i pośladków, ćwiczenia oddechowe oraz unoszenie kończyny w granicach wyznaczonych przez lekarza. Wykonuje się też ruchy bierne i bierno-czynne, również z wykorzystaniem szyny CPM, która pozwala na kontrolowane zginanie i prostowanie kolana bez konieczności aktywnej pracy mięśni. W ten sposób można przyspieszyć proces odzyskiwania zakresu ruchu i ograniczyć ryzyko przykurczów.
- Faza odbudowy zakresu i siły (od 2 do 6 tygodni) – ma na celu stopniowe zwiększanie zgięcia i wyprostu w stawie, poprawę jakości chodu oraz wzmocnienie mięśni odpowiedzialnych za stabilizację kolana. Pacjent wykonuje coraz więcej ćwiczeń czynnych, takich jak kontrolowane zginanie i prostowanie kończyny w pozycji siedzącej i leżącej, a także zaczyna pracę w tzw. łańcuchach zamkniętych, na przykład wykonując delikatne przysiady przy ścianie czy obciążanie kończyny w staniu przy blacie. Na tym etapie bardzo przydatne są rotory do ćwiczeń, które oferuje wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego RENT-MED ACTIVE. Umożliwiają one wykonywanie powtarzalnych ruchów z kontrolowaną intensywnością, dzięki czemu można zwiększać wytrzymałość i ruchomość, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo stawom. Pacjenci, którzy do tej pory korzystali z kul lub balkonika stopniowo z nich rezygnują i uczą się bardziej ekonomicznego, płynnego chodu.
- Faza zaawansowana (od 6 do 12 tygodni lub dłużej) – na tym etapie pacjent pracuje nad pełnym powrotem do normalnego chodu, wchodzenia i schodzenia po schodach, a w dalszej perspektywie nad powrotem do aktywności sportowej. W tej fazie wprowadza się zaawansowany trening funkcjonalny, czyli ćwiczenia jak najbardziej zbliżone do codziennych czynności, na przykład wstawanie z niskiego krzesła, chodzenie po nierównym podłożu czy przenoszenie cięższych przedmiotów. Pacjent wykonuje też trening propriocepcji, prowadzony z wykorzystaniem poduszek sensomotorycznych czy dysków równoważnych, które poprawiają czucie głębokie, koordynację i kontrolę ustawienia stawu. Równolegle są prowadzone: trening marszu, ćwiczenia siłowe z oporem oraz ćwiczenia wydolnościowe, które mają poprawić ogólną kondycję organizmu i umożliwić bezpieczny powrót do aktywności.
|
Ile kosztuje rehabilitacja po operacji kolana w gabinecie? Typowa wizyta fizjoterapeutyczna po operacji kolana kosztuje ok. 100–250 zł za sesję, zależnie od miasta i zakresu terapii. |
Biodro – rehabilitacja po endoprotezie i innych zabiegach
W przypadku osób po endoprotezie biodra rehabilitacja rozpoczyna się zwykle już w pierwszej dobie po operacji, jeszcze w warunkach szpitalnych, i to z reguły w pozycji leżącej, z wykorzystaniem łóżka rehabilitacyjnego.
- W ciągu pierwszych kilku dni po operacji kładzie się nacisk na ćwiczenia przeciwzakrzepowe, obejmujące ruchy stopą i palcami, zginanie i prostowanie w stawie skokowym czy tzw. pompowanie mięśni łydek, które poprawia krążenie żylne. Równolegle pacjent wykonuje proste ćwiczenia izometryczne pośladków oraz mięśni uda, a także ostrożne ruchy w obrębie stawu kolanowego, dzięki czemu stopniowo przygotowuje kończynę do obciążenia. Bardzo ważna jest nauka bezpiecznego wstawania z łóżka i siadu. Pacjent porusza się z balkonikiem.
- W kolejnych tygodniach rehabilitacji, prowadzonych już głównie w domu, stopniowo zwiększa się obciążenie operowanej kończyny dolnej – pacjent uczy się przenoszenia ciężaru ciała, wykonuje ćwiczenia podnoszące zakres ruchu biodra w odgięciu, odwiedzeniu i rotacji w bezpiecznym zakresie. W odpowiednim momencie wprowadza się naukę chodzenia po schodach z wykorzystaniem poręczy i kul.
- Dalszy etap rehabilitacji po zabiegach w obrębie biodra polega na stopniowym wydłużaniu dystansów chodzenia po domu i na zewnątrz, budowaniu wytrzymałości i koordynacji oraz wprowadzaniu ćwiczeń równowagi. Pacjent może w tym czasie skorzystać z wynajmu sprzętu rehabilitacyjnego w Warszawie i wypożyczyć rotor, który pozwala na wykonywanie płynnych ruchów w stawie bez nadmiernego obciążania, a jednocześnie wzmacnia mięśnie i poprawia zakres ruchu. Równolegle pacjent pracuje nad sprawnym wykonywaniem codziennych czynności, takich jak ubieranie się, wsiadanie i wysiadanie z samochodu, schylanie się w bezpieczny sposób czy przenoszenie lekkich zakupów.
|
Jaki sprzęt jest potrzebny po endoprotezie biodra? Pacjenci korzystający z wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego w Warszawie najczęściej wybierają łóżko rehabilitacyjne, balkonik lub kule, czasem wózek, a w początkowej fazie szynę CPM oraz rotor do ćwiczeń. Wszystko zależy od wieku, masy ciała i chorób współistniejących. |
Barki – rehabilitacja po operacji
Rehabilitacja po operacjach typu stabilizacja barku, rekonstrukcja stożka rotatorów czy artroskopia stawu ramiennego wygląda nieco inaczej, ponieważ operowany staw musi być przez dłuższy czas chroniony przed przeciążeniem. Jak wygląda to w praktyce?
- W pierwszych tygodniach po zabiegu pacjent zazwyczaj przebywa w ortezie, która unieruchamia bark w zadanej pozycji i zabezpiecza struktury naprawione przez chirurga. Mimo unieruchomienia nie wolno jednak pozostawić kończyny samej sobie – w tym czasie prowadzi się ćwiczenia dłoni i palców, zginanie i prostowanie w stawie łokciowym oraz izometrię mięśni barku, czyli delikatne napinanie bez ruchu w stawie. Równolegle zaleca się ćwiczenia oddechowe, które zapobiegają spłyceniu oddechu i sprzyjają lepszemu dotlenieniu tkanek.
- W kolejnym etapie wprowadza się ostrożne ruchy bierne i bierno-czynne w stawie barkowym, często z wykorzystaniem rotora do kończyn górnych lub systemów bloczkowych. Celem tych ćwiczeń jest odzyskanie zakresu ruchu bez nadmiernego obciążania struktur, które jeszcze się goją. Fizjoterapeuta kontroluje tor ruchu, pilnuje, aby nie przekraczać dozwolonych kątów odwodzenia, zgięcia czy rotacji, a także dba o prawidłową pracę łopatki, która ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej biomechaniki barku. W tym okresie pacjent uczy się także przyjmowania ergonomicznej postawy.
- W ostatnim etapie rehabilitacji barku pacjent skupia się na odbudowie siły i funkcji, a jej długość zależy od rodzaju zabiegu oraz oczekiwań pacjenta co do poziomu aktywności. Stopniowo wprowadza się ćwiczenia siłowe z oporem w postaci taśm, hantli lub specjalistycznych przyrządów, początkowo w pozycjach chroniących bark (na przykład w leżeniu lub w podporach, gdzie łatwiej kontrolować obciążenie), a następnie także w pozycjach bardziej wymagających, takich jak praca nad głową. Z czasem można rozpocząć trening funkcjonalny, obejmujący sięganie po przedmioty na różnych wysokościach, podnoszenie i odkładanie poszczególnych elementów, czynności wymagające rotacji zewnętrznej i wewnętrznej, a także ćwiczenia całej taśmy mięśniowej obręczy barkowej i tułowia. Jednocześnie prowadzi się pracę nad postawą ciała – ustawieniem łopatek, odcinka piersiowego i szyjnego kręgosłupa.
|
Czy każdy pacjent po operacji musi korzystać z szyny CPM? Nie. Szyna CPM jest szczególnie zalecana po operacji kolana lub biodra, gdy trzeba szybko uruchomić staw bez aktywnej pracy mięśni. Decyzję w tej sprawie podejmuje lekarz lub fizjoterapeuta. |
Jaki sprzęt wykorzystuje się w rehabilitacji domowej?
Może się okazać, że pacjent, który ma za sobą operację ortopedyczną, będzie potrzebować kilku rodzajów sprzętu jednocześnie – łóżka rehabilitacyjnego, wózka inwalidzkiego lub balkonika oraz – w zależności od rodzaju zabiegu – szyny CPM i rotora. Tego typu zestaw umożliwia prowadzenie intensywnej, a jednocześnie bezpiecznej rehabilitacji w warunkach domowych. W takim przypadku warto skorzystać z usług jednej z wypożyczalni sprzętu ortopedycznego w Warszawie. W jaki sposób należy korzystać z urządzeń i jak mogą nam one pomóc w odzyskaniu sprawności?
- Szyna CPM Artromot K1 to urządzenie do ciągłego biernego poruszania stawem kolanowym i biodrowym po operacji. Umożliwia ono kontrolowane zginanie i prostowanie kończyny w zadanym zakresie, a dzięki specjalnej konstrukcji szyna śledzi anatomiczny punkt obrotu stawu, zmniejszając w ten sposób ryzyko przeciążenia tkanek okołostawowych. Poza tym posiada funkcję automatycznej blokady, co oznacza, że zatrzymuje ruch, gdy pojawia się wzmożone napięcie spowodowane bólem. Z punktu widzenia pacjenta Artromot K1 pozwala zacząć mobilizację już w pierwszych dniach po operacji, nawet gdy mięśnie są jeszcze bardzo słabe. Skorzystanie z usług wypożyczalni szyn CPM w Warszawie to również sposób na zmniejszenia ryzyka przykurczów, sztywności, obrzęków i zakrzepicy oraz na szybsze odzyskanie zakresu ruchu.
- Łóżko rehabilitacyjne jest jednym z najważniejszych sprzętów – niezbędnych podczas rehabilitacji domowej. Wypożyczalnia sprzętu ortopedycznego w Warszawie RENT-MED ACTIVE oferuje modele z elektryczną regulacją wysokości oraz niezależną regulacją oparcia pleców i nóg. Łóżko rehabilitacyjne można wynająć na czas potrzebny do powrotu do samodzielnego chodzenia – bez konieczności ponoszenia dużego kosztu zakupu. Są one szczególnie polecane pacjentom, którzy z uwagi na stan zdrowia wymagają wielogodzinnego leżenia. Decydując się na wynajem łóżek rehabilitacyjnych, można uniknąć poważnych powikłań, takich jak odleżyny czy zaburzenia krążenia.
- Wózek inwalidzki – wózek manualny lub elektryczny może okazać się potrzebny po rozległych zabiegach ortopedycznych, gdy pacjent nie może jeszcze w pełni obciążać kończyny, ma ograniczoną wydolność lub inne choroby współistniejące i musi pokonywać dłuższe dystanse na kontrole czy zabiegi rehabilitacyjne. Wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego ma w ofercie modele o różnej szerokości siedziska z regulowanymi podnóżkami i podłokietnikami. Dla pacjentów bardziej aktywnych lub ze słabymi kończynami górnymi są także dostępne wózki elektryczne, które pozwalają na samodzielne poruszanie się bez użycia siły mięśni rąk.
- Balkoniki i chodziki – to podstawowe narzędzie do nauki chodu po operacjach kolana i biodra, które pomaga utrzymać równowagę i kontrolować obciążenie kończyny. W ofercie wypożyczalni RENT-MED ACTIVE można znaleźć zarówno balkoniki 4-kołowe, ambonki, jak i chodziki kroczące. Chodziki są dopasowywane indywidualnie, w zależności od potrzeb i możliwości osoby niepełnosprawnej.
- Rotor do ćwiczeń kończyn – to urządzenie, które pozwala wykonywać trening kończyn dolnych lub górnych w pozycji siedzącej albo leżącej. Pacjenci, którzy korzystają z takiego sprzętu, mogą liczyć na poprawę krążenia obwodowego, zmniejszenie obrzęków i ryzyka zakrzepicy, utrzymanie lub poprawę zakresu ruchu oraz wzmocnienie całych grup mięśniowych. Ćwiczenia na rotorze mają też pozytywny wpływ na koordynację i samopoczucie.
|
Jak długo używa się szyny CPM po operacji kolana/biodra? Zwykle od kilku do kilkunastu dni, po kilka godzin dziennie. Dokładny czas i parametry ustala lekarz lub fizjoterapeuta – szyna nie powinna być używana „na własną rękę”. W praktyce najczęstszy okres wynajmu szyny to miesiąc, choć część pacjentów korzysta z niej przez 2 tygodnie, a inni przedłużają najem o kolejny miesiąc. |
Przykładowe harmonogramy ćwiczeń po operacjach
Poniższe schematy mają charakter ogólny i służą jedynie jako przykład pokazujący typowy przebieg rehabilitacji. W praktyce plan postępowania powinien być każdorazowo indywidualnie ustalany przez zespół medyczny.
Harmonogram ćwiczeń po operacji kolana
|
Okres |
Przykładowe ćwiczenia domowe |
|
Dzień 1–7 |
Unoszenie kończyny, ćwiczenia izometryczne uda, ruch bierny na szynie CPM, czynne zgięcie w bezbolesnym zakresie. |
|
Tydzień 2–4 |
Zgięcie/wyprost w siadzie, wstawanie z krzesła, chód z balkonikiem/kulami, ćwiczenia na rotorze. |
|
Tydzień 4–8 |
Przysiady przy blacie, wchodzenie na niski stopień, ćwiczenia równowagi, maszerowanie po mieszkaniu. |
|
Po 8. tygodniu |
Dłuższe spacery, lekkie ćwiczenia wydolnościowe (rower stacjonarny), stopniowy powrót do sportu. |
Harmonogram ćwiczeń po operacji biodra
|
Tydzień 0–2 |
Chód z balkonikiem, ćwiczenia przeciwzakrzepowe, lekkie ćwiczenia w łóżku – zginanie kolana, odwodzenie biodra w bezpiecznym zakresie, napinanie pośladków. |
|
Tydzień 2–6 |
Wydłużanie dystansów chodzenia, nauka chodzenia po schodach, ćwiczenia w pozycji stojącej – przenoszenie ciężaru ciała, unoszenie kolan, odwodzenie nogi. |
|
Po 6. tygodniu |
Ćwiczenia na rotorze, marsz na zewnątrz, ćwiczenia równowagi, stopniowy powrót do wybranych aktywności. |
Harmonogram ćwiczeń po operacji barku
|
Tydzień 0–4 |
Orteza, ćwiczenia dłoni, łokcia, izometria mięśni barku, ruchy bierne barku wg zaleceń (często tylko w ograniczonym zakresie). |
|
Tydzień 4–8 |
Rozciąganie w bezbolesnym zakresie, ćwiczenia bierno-czynne (np. rotor do kończyn górnych), praca nad prawidłową postawą. |
|
Po 8. tygodniu |
Wprowadzanie ćwiczeń z małym oporem (taśmy, lekkie hantle), trening funkcjonalny – sięganie, podnoszenie przedmiotów. |
|
Ile razy dziennie ćwiczyć w domu po operacji? Zaleca się krótsze, ale częstsze ćwiczenia, np. 3–5 sesji dziennie po 10–20 minut. Dokładną liczbę serii ustala fizjoterapeuta. |
Wynajem sprzętu rehabilitacyjnego czy zakup? Kalkulacja kosztów
Osoby, którym została zalecona rehabilitacja domowa po zabiegu, muszą podjąć decyzję – czy wybrać wynajem sprzętu rehabilitacyjnego, czy może zdecydować się na jego zakup. Decyzja ta będzie miała bezpośredni wpływ na budżet pacjenta i jego rodziny, zwłaszcza gdy rekonwalescencja trwa kilka miesięcy. Jakie są orientacyjne koszty obu rozwiązań, uwzględniając przy tym przewidywany czas korzystania ze sprzętu?
|
Sprzęt |
Szacunkowa cena zakupu (brutto) |
Orientacyjny koszt wynajmu |
|
Łóżko rehabilitacyjne elektryczne (bez materaca) |
3500–8000 zł (nowe) Około 1700 zł (używane) |
140–190 zł/miesiąc |
|
Wózek inwalidzki manualny |
900–1800 zł (nowe) Około 400 zł (używane) |
90–150 zł/miesiąc |
|
Wózek inwalidzki elektryczny |
Od około 4000 zł do kilkunastu tys. zł (nowy) 3000 zł (używany) |
400 zł/miesiąc |
|
Balkonik/chodzik |
150–900 zł |
60–110 zł/miesiąc |
|
Rotor do ćwiczeń elektryczny |
1000–6000 zł (w zależności od modelu) |
220–400 zł/miesiąc |
|
Szyna CPM Artromot K1 |
Około 26 tys. zł (nowa) Około 14 tys. zł (używana) |
800 zł/miesiąc |
Osoby, które nie mają pewności, które rozwiązanie będzie korzystniejsze w ich przypadku, powinny zacząć od obliczenia progu opłacalności zakupu. Jest to czas, po którym łączny koszt wynajmu zbliża się do kosztu zakupu, ale bez uwzględnienia serwisu sprzętu i jego ewentualnej późniejszej odsprzedaży. W praktyce wynajem łóżek rehabilitacyjnych oraz innych sprzętów jest prawie zawsze korzystniejszą opcją, jeśli mają być one używane krócej niż 6–9 miesięcy. Zakup opłaca się w przypadku osób, których niesprawność ma charakter przewlekły i wiadomo, że będą potrzebować łóżka, wózka lub rotora przez długi czas.
Refundacja sprzętu rehabilitacyjnego przez NFZ. Jak ubiegać się o dofinansowanie?
Osoby, które są zdecydowane na zakup szyny CPM, łóżka rehabilitacyjnego lub innych sprzętów potrzebnych do rehabilitacji, mogą ubiegać się o dofinansowanie z Narodowego Funduszu Zdrowia. Ta możliwość przysługuje każdej osobie, która ma ważne orzeczenie o niepełnosprawności, potrzebę prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu oraz spełnia określone kryterium dochodowe. Aby otrzymać wsparcie, przeciętny miesięczny dochód (obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku) podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym nie może przekraczać kwoty:
- 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
- 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej.
Z programu są natomiast wyłączone osoby, które mają zaległe zobowiązania wobec PFRON. Dofinansowanie jest przeznaczone na pomoc w zakupie przyrządów i urządzeń, które mają wspierać funkcjonowanie i rehabilitację osób niepełnosprawnych w domu. Urządzenia i sprzęty muszą być zalecone przez lekarza, niezbędne do rehabilitacji w warunkach domowych i nieobjęte ubezpieczeniem zdrowotnym Narodowego Funduszu Zdrowia.
Jak wygląda procedura ubiegania się o dofinansowanie?
- Zainteresowany musi złożyć wniosek, dołączając do niego aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, oświadczenie o wysokości dochodów, dokument potwierdzający cenę zakupu sprzętu oraz zaświadczenie od lekarza, które potwierdza, że pacjent ma potrzebę korzystania z danego sprzętu do rehabilitacji w warunkach domowych.
- Dokumenty można złożyć drogą elektroniczną w systemie SOW (System Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON) lub w formie papierowej do odpowiedniej jednostki. Dane jednostek działających w danym powiecie można znaleźć na stronie SOW.
Wnioski można składać przez cały rok, a ich realizacja zależy od tego, czy dany powiat dysponuje jeszcze środkami na ten cel w bieżącym okresie rozliczeniowym. Wysokość dofinansowania wynosi do 80% wartości sprzętu, jednak nie może przekroczyć pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Pozostałe co najmniej 20% kosztów zakupu stanowi udział własny wnioskodawcy i musi zostać pokryte z jego środków.
|
Jak przebiega dostawa sprzętu medycznego do domu? Cały proces zaczyna się od zamówienia (telefonicznie, mailowo lub online), po którym ustalany jest termin przyjazdu lub odbioru i dobierany jest odpowiedni sprzęt. W przypadku dostawy pracownik firmy przywozi urządzenia, wnosi je, montuje na miejscu oraz krótko szkoli pacjenta i opiekunów z zasad bezpiecznej obsługi. Po zakończeniu okresu wypożyczenia odbiór sprzętu następuje po zgłoszeniu telefonicznym pod numerem 533 819 189 lub mailowym: info@rent-med.pl. Umowa najmu podpisywana jest na czas nieokreślony i zawierana jest na okresy miesięczne. |
Case study – typowy przebieg rekonwalescencji po endoprotezie kolana
Przykładowy scenariusz dotyczy starszego pacjenta z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, który został zakwalifikowany do całkowitej endoprotezy kolana, z zaleceniem intensywnej rehabilitacji w warunkach domowych od pierwszych dni po wypisie.
Jeszcze przed operacją rodzina kontaktuje się z wypożyczalnią sprzętu ortopedycznego w Warszawie. Po konsultacji telefonicznej zostaje dobrany zestaw – łóżko rehabilitacyjne elektryczne, balkonik na kółkach, wózek inwalidzki manualny na wszelki wypadek oraz szyna CPM (na pierwszy miesiąc po zabiegu). Planowane jest też późniejsze wypożyczenie rotora do kończyn dolnych, kiedy lekarz wyrazi zgodę na bardziej intensywną pracę nad zakresem ruchu. Sprzęt zostaje dostarczony jeszcze przed wyjazdem pacjenta ze szpitala.
W pierwszych dniach po operacji, jeszcze w szpitalu, pacjent uczy się podstaw – prawidłowego napinania mięśnia czworogłowego, unoszenia wyprostowanej nogi oraz gimnastyki oddechowej. Odbywa się też pierwsza pionizacja przy łóżku. Oprócz krótkich ćwiczeń pacjent wykonuje pierwsze kroki z balkonikiem po korytarzu. Na tym etapie uczy się, jak obciążać kończynę zgodnie z zaleceniami ortopedy i na co zwracać uwagę w domu. Pobyt w szpitalu trwa zazwyczaj do 7 dni po operacji.
Po wypisie ze szpitala pacjent wraca do mieszkania już z podstawową umiejętnością chodzenia z balkonikiem. Choć wynajem łóżka rehabilitacyjnego nie jest w tym przypadku obowiązkowy, to dzięki elektrycznej regulacji wysokości i oparcia pacjent może wstawać, opierając się na rękach i zdrowej nodze, bez potrzeby wykonywania gwałtownych ruchów i nadmiernego zginania kolana. W ciągu dnia pacjent 3–4 razy wykonuje krótkie serie ćwiczeń – izometrię mięśni uda, unoszenie wyprostowanej kończyny, proste ruchy stopą i w stawie skokowym, a dodatkowo 2–3 razy dziennie korzysta z szyny CPM według ustawień ustalonych z fizjoterapeutą. Początkowy zakres zgięcia jest niewielki, ale chodzi przede wszystkim o to, aby staw „pracował” i nie dochodziło do utrwalenia przykurczu. Jak wygląda proces rehabilitacji w kolejnych tygodniach?
- W 2. tygodniu po operacji pacjent z reguły swobodniej porusza się po mieszkaniu z balkonikiem. Stopniowo zwiększa się również zakres zgięcia na szynie CPM. Fizjoterapeuta może zalecić wykonywanie ostrożnych ćwiczeń w siadzie, takich jak powolne zginanie i prostowanie kolana z piętą przesuwaną po podłodze, a także pierwsze próby wstawania z krzesła bez nadmiernego „podciągania się” rękami. Pacjent uczy się także prawidłowego wzorca chodu, aby uniknąć nawykowego utykania, które w przyszłości mogłoby spowodować przeciążenia kręgosłupa i drugiej kończyny.
- Pod koniec 3. tygodnia zwykle nie ma już potrzeby korzystania z szyny CPM, ponieważ pacjent osiąga zakres zgięcia pozwalający na wykonywanie czynnych ćwiczeń. Można zatem zwrócić ją do wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego. W jej miejsce pojawia się natomiast rotor do kończyn dolnych. Początkowo pacjent korzysta z niego w krótkich, 10-minutowych sesjach, 2–3 razy dziennie, w pozycji siedzącej, dopasowując intensywność do aktualnego samopoczucia i poziomu bólu. Równocześnie fizjoterapeuta może stopniowo wydłużać dystans chodu z balkonikiem.
- W 5–6. tygodniu zazwyczaj widać już znaczne postępy. Pacjent porusza się po mieszkaniu pewniej i coraz rzadziej korzysta z wózka. Fizjoterapeuta, po konsultacji z ortopedą, może wprowadzić chodzenie z kulami zamiast balkonika, aby przywrócić bardziej naturalny wzorzec chodu. Dzięki ćwiczeniom na rotorze oraz pracy nad siłą mięśni uda i pośladków kolano staje się stabilniejsze i pacjent może już ostrożnie wchodzić po schodach.
- Od 8. tygodnia rehabilitacja wchodzi w fazę zaawansowaną. Pacjent wykonuje już bardziej ukierunkowane ćwiczenia – wstawanie z niskiego krzesła oraz wchodzenie i schodzenie ze stopnia. Ponadto uczy się bezpiecznego poruszania się po nierównym podłożu. Fizjoterapeuta może też wprowadzić elementy treningu równowagi, na przykład stanie na niestabilnym podłożu czy ćwiczenia z przenoszeniem ciężaru ciała z nogi na nogę. Jednocześnie pacjent nadal wykonuje ćwiczenia na rotorze, który obecnie jest wykorzystywany bardziej jako narzędzie służące do podtrzymania wytrzymałości i zakresu ruchu niż podstawowa forma ćwiczeń. Można również wydłużyć czas spacerów.
- Po 3 miesiącach od operacji większość codziennych czynności przebiega już względnie swobodnie, a pacjent porusza się po domu bez dodatkowych pomocy. Przy dłuższym siedzeniu może jednak pojawić się sztywność kolana lub delikatny ból po intensywniejszym dniu.
W przypadku rekonwalescencji po endoprotezie kolana ogromne znaczenie ma odpowiednio dobrany sprzęt, konsekwentnie realizowany plan ćwiczeń oraz stały kontakt z fizjoterapeutą i lekarzem. Przy dobrze poprowadzonej rehabilitacji domowej znaczna część pacjentów jest w stanie w ciągu kilku miesięcy wrócić do samodzielnego, satysfakcjonującego funkcjonowania.
|
Czy wypożyczalnia sprzętu ortopedycznego w Warszawie pomaga dopasować sprzęt? Tak. Doświadczone wypożyczalnie są w stanie pomóc klientom w doborze łóżka, wózka czy balkonika na podstawie informacji o stanie pacjenta i warunkach mieszkaniowych. W przypadku sprzętów służących do ćwiczeń, takich jak szyny CPM czy rotory elektryczne, wypożyczalnie przeprowadzają instruktaż z ich obsługi – ich zastosowanie jest jednak uzależnione od indywidualnych zaleceń lekarza czy fizjoterapeuty. |
Jeżeli potrzebujesz pomocy w doborze sprzętu do rehabilitacji domowej po operacji kolana, biodra lub barku, zapraszamy do kontaktu! RENT-MED ACTIVE oferuje wynajem sprzętu rehabilitacyjnego w Warszawie i okolicach. W naszej wypożyczalni można skorzystać z wysokiej jakości urządzeń, które wspierają pacjentów w powrocie do zdrowia. Masz pytania? Chcesz skorzystać z naszych usług lub zakupić wybrany sprzęt? Jesteśmy dostępni pod numerem telefonu 533 819 189, a nasi pracownicy chętnie służą pomocą.